یکی از شایعترین آسیبهای جسمی دوران رشد است. این آسیبها معمولاً در اثر زمین خوردن، بازیهای پر برخورد یا تصادفات اتفاق میافتند. با توجه به ویژگیهای خاص استخوانهای کودکان، درمان شکستگی در این گروه سنی نیازمند دقت و تجربه بالاست.در این مقاله، با بهرهگیری از نظرات تخصصی دکتر پهلوان صباغ، متخصص ارتوپدی، به بررسی انواع شکستگیها، روشهای تشخیص و درمان، و راهکارهای پیشگیری میپردازیم.
ساختار استخوان در کودکان
استخوان کودکان برخلاف بزرگسالان، نرمتر و منعطفتر است و دارای صفحات رشد فعال میباشد. به گفتهی دکتر پهلوان صباغ، هرگونه آسیب به این صفحات رشد در صورت عدم درمان صحیح، میتواند در آینده باعث مشکلات جدی مانند کوتاهی اندام یا انحراف رشد شود.
علل شایع شکستگی در کودکان
زمین خوردن هنگام بازی یا راه رفتن
برخوردهای ورزشی (فوتبال، دوچرخهسواری، اسکیت و…)
تصادفات رانندگی یا سقوط از ارتفاع
در برخی موارد، سوءرفتار با کودک
انواع شکستگی در کودکان
شکستگی ناکامل (Greenstick): استخوان ترک میخورد ولی نمیشکند.
شکستگی کامل: استخوان به دو یا چند بخش تقسیم میشود.شکستگی
مارپیچی : اغلب در اثر آسیبهای چرخشی اتفاق می افتد.
شکستگی صفحات رشد: یکی از حساسترین و مهمترین نوع شکستگی در کودکان، که نیازمند توجه ویژه و تجربه بالاست. نوع و محل شکستگی، تعیینکنندهی روش درمان است.
علائم شکستگی در کودکان
درد شدید و فوری
تورم و کبودی
ناتوانی در حرکت دادن عضو
تغییر شکل اندام
حساسیت به لمس
در برخی موارد ممکن است صدای «تق» شنیده شود یا کودک از درد هنگام لمس شکایت کند.
روشهای تشخیص شکستگی
تشخیص دقیق، اولین و مهمترین قدم در درمان موفق است. روشهای اصلی عبارتند از:
معاینه فیزیکی توسط پزشک متخصص
تصویربرداری با اشعه X (رادیوگرافی)
MRI یا CT scan در موارد پیچیدهتردرمان شکستگی در کودکان
درمان غیرجراحی:
گچگیری یا آتلبندی
داروهای ضد درد مخصوص کودکان
استراحت مطلق به اندام آسیبدیده
درمان جراحی (در موارد پیچیده):
در صورت جابجایی شدید استخوان، شکستگی باز یا آسیب به صفحه رشد، دکتر پهلوان صباغ ممکن است عمل جراحی را پیشنهاد دهد. این جراحیها شامل استفاده از پین، پیچ یا پلاک جهت تثبیت استخوان میباشند.
نقش فیزیوتراپی در بازگشت به فعالیت
پس از ترمیم اولیه، فیزیوتراپی برای بازیابی دامنه حرکتی و تقویت عضلات ضروری است. برنامههای بازتوانی تحت نظر پزشک، روند بهبودی را سریعتر و مؤثرتر میکنند.
مراقبتهای بعد از درمان
پیگیریهای منظم پزشکی
جلوگیری از وارد شدن فشار زودهنگام به اندام
تغذیه مناسب شامل کلسیم، ویتامین D و پروتئین
پایش رشد استخوان بهویژه در آسیبهای نزدیک صفحه رشد
راههای پیشگیری از شکستگی
استفاده از تجهیزات ایمنی مانند کلاه ایمنی
زانوبند و کفش مناسب
آموزش نکات ایمنی به کودکان
ایمنسازی فضای خانه و مدرسه
درمان بیماریهای زمینهای استخوانی مثل نرمی استخوان
جمعبندی
شکستگی در کودکان اگرچه شایع است، اما با مراقبتهای صحیح میتوان از عوارض آن جلوگیری کرد. مراجعه به پزشکان مجرب، نقش حیاتی در روند درمان ایفا میکند.در صورت بروز هرگونه آسیب، به جای خوددرمانی یا صبر، سریعاً به پزشک مراجعه کنید تا روند درمان بدون خطر و بدون عوارض طی شود.
